Gdzie w Warmii żyje się najlepiej? Wyniki pokazują, że nawet najmniejsze miasta wiedzą, jak zarządzać finansami. Warmia wyraźnie wiedzie prym w całym województwie warmińsko‑mazurskim.

Warmia ma powody do satysfakcji. Najnowszy ranking zamożności samorządów, opublikowany przez Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”, pokazuje, że warmińskie miasta radzą sobie coraz lepiej – i to na tle całego województwa warmińsko-mazurskiego. Część z nich nie tylko spokojnie przetrwała finansowe zawirowania ostatnich lat, ale wręcz wyraźnie poprawiła swoją kondycję.

Ranking ujmuje dane za 2024 rok – bo tylko ten rok da się dziś policzyć do końca. Budżety muszą być zamknięte i porównane według tych samych zasad, dzięki czemu ranking opiera się na sprawdzonych liczbach, a nie domysłach.

Czarny koń Warmii

Jeszcze większe emocje budzi ranking w kategorii miasteczek. Najbogatszym miasteczkiem w województwie warmińsko-mazurskim został Bisztynek – niewielkie, w pełni warmińskie miasto. Dochód na mieszkańca wyniósł tu 8 776,80 zł, co w kraju dało mu 21. miejsce na 680 sklasyfikowanych miasteczek. To ogromny awans – jeszcze rok wcześniej Bisztynek nie znajdował się w regionalnej czołówce.

Bisztynek to najmniejsze miasto w województwie – zajmuje zaledwie 2,2 km kw powierzchni i leży w powiecie bartoszyckim. Jego historia sięga XIV wieku, a nazwa wywodzi się od niemieckiego Bischofstein, czyli „kamień biskupi”. Z miejscowością związany jest także największy głaz narzutowy w regionie, tzw. diabelski kamień. Dziś jednak to nie legenda, a twarde liczby stawiają Bisztynek w gronie najlepiej radzących sobie miasteczek w Polsce.

To szczególnie dobra wiadomość dla Warmii. Wynik Bisztynka pokazuje, że także najmniejsze warmińskie miasta potrafią nie tylko utrzymać stabilność finansową, ale wręcz dynamicznie poprawiać swoją pozycję – również na tle całego województwa warmińsko-mazurskiego.

W kategorii miasteczek najwyższy wynik w Polsce osiągnęła Krynica Morska – 20 566,48 zł per capita, co czyni ją najbogatszym miejscem w Polsce w przeliczeniu na mieszkańca, niezależnie od kategorii.

Warmiński lider bez zaskoczenia

W kategorii miast powiatowych województwa warmińsko-mazurskiego, lider pozostał bez zmian. Najbogatszym miastem tej grupy ponownie okazał się Lidzbark Warmiński, gdzie zamożność w 2024 roku wyniosła 5 645,14 zł na mieszkańca. To wynik, który po raz kolejny daje miastu pierwsze miejsce w regionie i potwierdza, że stabilne zarządzanie finansami przynosi długofalowe efekty.

Za Lidzbarkiem w zestawieniu uplasowały się kolejne miasta województwa warmińsko-mazurskiego, m.in. Olecko i Nidzica, ale to właśnie warmiński lider pozostaje punktem odniesienia dla całego regionu. Jego wynik to czytelny sygnał, że warmińskie miasta potrafią skutecznie konkurować w ramach całego województwa.

Pozycja Lidzbarka Warmińskiego nie jest przypadkowa. Miasto od lat konsekwentnie buduje swoją markę jako ważny ośrodek turystyczny i kulturalny Warmii. Od 1 stycznia 2026 roku jest też oficjalnie uzdrowiskiem. Położone w widłach Łyny i Symsarny, przez ponad cztery stulecia było stolicą Warmii i siedzibą biskupów warmińskich. Dzisiejsze dane pokazują, że historyczne znaczenie idzie tu w parze z dobrą kondycją finansową samorządu.

Dla porównania, w ogólnopolskim rankingu miast powiatowych najwyższe dochody per capita w 2024 roku osiągnęły Polkowice, Grodzisk Mazowiecki i Pruszcz Gdański, co pokazuje, że choć Lidzbark Warmiński przewodzi w województwie warmińsko‑mazurskim, w skali kraju wciąż jest miejsce do dalszego rozwoju.

Całkiem niezły Olsztyn

Wśród większych miast regionu nie brakuje również powodów do dumy. Olsztyn, stolica Warmii i Mazur, w rankingu najbogatszych miast wojewódzkich w Polsce zajął 9. miejsce, z dochodem na mieszkańca wynoszącym 9 079,17 zł. To pokazuje, że stolica regionu nie tylko przewodzi w województwie, ale także skutecznie konkuruje z większymi ośrodkami w kraju, utrzymując wysoką pozycję mimo zmian finansowych ostatnich lat. Dla porównania, w Polsce najwyższe dochody per capita w tej kategorii mają Warszawa (12 699,84 zł per capita), Opole (10 445,48 zł) i Poznań (10 220,71 zł), co pokazuje, że Olsztyn wciąż utrzymuje się w krajowej czołówce i może stanowić punkt odniesienia dla innych miast Warmii i Mazur.

Jak liczono zamożność?

Zmiany w finansowaniu samorządów potrafiły nieźle namieszać, ale jedno widać wyraźnie: w większości miast i gmin pieniędzy dziś nie ubywa. Żeby to sprawdzić, nie sięgnięto po proste tabelki z budżetów.

Do porównań wzięto dochody w przeliczeniu per capita — na jednego mieszkańca, ale wcześniej zostały one „oczyszczone”. Pominięto dotacje celowe, odjęto obowiązkowe wpłaty do systemu wyrównawczego, czyli tzw. janosikowe, a jednocześnie doliczono wartość ulg i obniżek podatków lokalnych. Dopiero tak skorygowane kwoty podzielono przez liczbę mieszkańców, by pokazać realną zamożność samorządów, a nie jednorazowe wpływy.