Nie pochodził z Warmii, ale to tutaj zapisał jedną z ważniejszych kart swojej pracy nauczycielskiej. Mieczysław Oelberg był jednym z pedagogów budujących polską szkołę w Prusach Wschodnich.

Wielu nauczycieli przedwojennych szkół polskich na Warmii nie pochodziło z tej ziemi, ale dzięki wykonywanej pracy skutecznie w nią „wrosło”. Przykładem takiej postaci jest Mieczysław Oelberg – nauczyciel pracujący w Purdzie, który po II wojnie światowej zdecydował się na pozostanie już nie na samej Warmii, ale na terenie dzisiejszego województwa warmińsko-mazurskiego.

Tucholskie początki

Mieczysław Oelberg przyszedł na świat w dzień Bożego Narodzenia, 25 grudnia 1901 roku w Tucholi, stanowiącej symboliczną „stolicę” Borów Tucholskich.

Tam też rozpoczął edukację w szkole niemieckiej. Następnie uczęszczał do miejscowego pięcioletniego gimnazjum klasycznego. W placówce tej duży nacisk kładziono na naukę języków, stąd w programie nauczania znalazły się lekcje łaciny, francuskiego i niemieckiego. Dalszą edukację Oelberg kontynuował w szkole ćwiczeń przy istniejącym od 1874 roku Seminarium Nauczycielskim w Tucholi. Ostatni etap edukacji na Pomorzu stanowiła szkoła przygotowawcza dla nauczycieli, ulokowana w pobliskim Człuchowie.

Na Ziemi Lubawskiej

W zasadzie wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości Mieczysław Oelberg przeniósł się na Ziemię Lubawską. W latach 1919–1922 pobierał naukę w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Lubawie – swoistej kuźni kadr dla oświaty polskiej nie tylko w ówczesnych Prusach Wschodnich, ale i w Niemczech. Seminarium działało na bazie infrastruktury dawnego Królewsko-Ewangelickiego Seminarium Nauczycielskiego i mieściło się w budynkach poklasztornych. Do dnia dzisiejszego zachowało się tylko jedno skrzydło obiektu, pozostała część została spalona przez Armię Czerwoną w 1945 roku.
Mimo braku formalnych kwalifikacji, Mieczysław Oelberg szybko związał się z oświatą na Ziemi Lubawskiej i już 12 lipca 1922 roku rozpoczął pracę w Szkole Powszechnej w Kurzętniku koło Nowego Miasta Lubawskiego.

Wysoko zawieszona poprzeczka

Formalne kwalifikacje pedagogiczne Oelberg uzyskał dopiero w 1930 roku, po zaliczeniu egzaminu praktycznego we wspomnianym Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Lubawie.

W tym samym czasie nauczyciel wyraził zgodę na podjęcie pracy w szkole polskiej w Niemczech. Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (MWRiOP) udzieliło mu urlopu z dniem 1 lipca 1931 roku, a w sierpniu Mieczysław Oelberg przyjechał do podolsztyńskiej Purdy, obejmując funkcję kierownika działającej w tej miejscowości od grudnia 1930 roku szkoły polskiej.

Mieczysław Oelberg zastąpił Pawła Jaśka, który wzorowo prowadził szkołę, wyposażając ją m.in. w nowatorskie pomoce dydaktyczne, o czym miałem już okazję wspomnieć w tekście dotyczącym historii szkoły polskiej w Purdzie.

Purda miejscem na ziemi rodziny Oelbergów

Mieczysław Oelberg przeprowadził się na Warmię wraz z rodziną – żoną Stanisławą oraz synami Bogdanem i Rajmundem, którzy zostali uczniami placówki w Purdzie.

Warto podkreślić, że praca Mieczysława Oelberga była bardzo dobrze oceniana. Obok dydaktyki prowadził m.in. chór przy Towarzystwie Młodzieży, przyszkolny ogród oraz inspirował do różnych aktywności w ramach zajęć w świetlicy.

W 1932 roku zorganizował w Purdzie także obchody Święta Dziecka, z udziałem całej polskiej społeczności szkolnej na Warmii. Swoimi doświadczeniami chętnie dzielił się również z innymi podczas konferencji nauczycielskich.

Aktywność Oelberga nie uszła uwadze liderów ruchu polskiego. W uznaniu wkładu w rozwój oświaty polskiej na Warmii, Mieczysław Oelberg otrzymał podziękowanie od Związku Polskich Towarzystw Szkolnych na Warmii oraz wyróżnienie od Klubu Polskiego w Olsztynie.

Odszedł z Purdy, pozostał w regionie

W kontekście względnie swobodnej pracy w szkolnictwie polskim na Warmii, na niekorzyść Mieczysława Oelberga działał polski paszport. Niemcy mogli pod byle pretekstem odebrać mu prawo do wykonywania zawodu oraz wydalić z terenu Prus Wschodnich. W ślad za narastającymi szykanami wobec purdzkiej placówki i pogarszającą się atmosferą nauczyciel kilkukrotnie wnioskował do Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech (ZPTSzwN) o odwołanie go do kraju, co nastąpiło 31 grudnia 1935 roku.
Oelberg powrócił do poprzedniego miejsca pracy w Publicznej Szkole Powszechnej w Kurzętniku, gdzie nauczał do wybuchu II wojny światowej. W latach okupacji niemieckiej pracował jako robotnik przy budowie dróg i mostów. Po zakończeniu wojny, aż do przejścia na emeryturę, kontynuował pracę w oświacie, a konkretnie w zasadniczych szkołach zawodowych w Nowym Mieście Lubawskim, Prabutach, Lubawie, Lidzbarku Welskim i Iławie. Zmarł 18 marca 1973 roku w Nowym Mieście Lubawskim.