Zapomniany obraz, zagraniczna aukcja i decyzja podjęta w ciszy. Tak Muzeum Warmii i Mazur zdobyło portret Krasickiego, który dziś może okazać się jednym z najcenniejszych w Polsce.
Zbiory Muzeum Warmii i Mazur właśnie wzbogaciły się o wyjątkowy obraz. Do Olsztyna trafił nieznany wcześniej portret Ignacego Krasickiego, który pokazuje poetę z zupełnie innej strony niż ta dobrze znana z podręczników. Obraz kupiono na zagranicznej aukcji i przedstawia młodego Krasickiego – to rzadkość, bo zwykle widzimy go już jako dostojnego biskupa. Dlatego to znalezisko uznawane jest za jedno z ciekawszych odkryć ostatnich lat.
Paryska okazja i muzealna tajemnica
Proces pozyskania płótna przypominał precyzyjnie zaplanowaną operację, która rozpoczęła się na początku 2025 roku. To właśnie wtedy olsztyńska placówka otrzymała sygnał z jednego z domów aukcyjnych w Paryżu o pojawieniu się na rynku dzieła bezpośrednio związanego z biografią Krasickiego. Dyrekcja muzeum podjęła decyzję o zachowaniu tej informacji w ścisłej tajemnicy, aby nie przyciągać uwagi innych kolekcjonerów i tym samym nie windować ceny podczas licytacji. Dzięki tej strategii udało się wywalczyć obraz za wyjątkowo korzystną kwotę, która wraz z opłatami manipulacyjnymi i transportem wyniosła 9 750 euro. Całość przedsięwzięcia została sfinansowana z zasobów własnych muzeum.
Krasicki, jakiego nie znaliśmy
Wartość merytoryczna nowego nabytku wynika przede wszystkim z nietypowego ujęcia postaci. Na płótnie o wymiarach 74 × 62 cm, datowanym na 1761 rok, uwieczniony został zaledwie 26-letni Ignacy Krasicki. W powszechnej świadomości dominuje obraz poety jako dojrzałego, dostojnego hierarchy, tymczasem paryskie znalezisko pokazuje go podczas pobytu we Włoszech jako pełnego wigoru młodzieńca. Artysta, którego tożsamość pozostaje tajemnicą, namalował przyszłego biskupa w codziennym, swobodnym stroju. Niezwykle cennym elementem jest również odręczna dedykacja na odwrocie dzieła, w której Krasicki, pełniący wówczas funkcję prepozyta katedry w Przemyślu, ofiarowuje swój wizerunek jako wyraz głębokiego szacunku i przyjaźni.
Drugie życie obrazu i nowa lokalizacja
Zanim portret mógł zostać zaprezentowany szerokiej publiczności, musiał przejść skrupulatny proces renowacji muzealnej. Konserwatorzy skupili się na usunięciu dawnych, niefachowych poprawek oraz uzupełnieniu ubytków w warstwie malarskiej, co pozwoliło przywrócić obrazowi pierwotną głębię kolorów. Prace objęły również zabytkową ramę. Tak przygotowane dzieło stanowi obecnie jeden z najważniejszych punktów w narracji o tożsamości kulturowej Warmii, gdzie Krasicki przez niemal trzy dekady współtworzył literackie dziedzictwo regionu. Docelowo ten wyjątkowy portret zostanie wyeksponowany w komnacie poety na Zamku w Lidzbarku Warmińskim, powracając tym samym do miejsca, które nierozerwalnie wiąże się z życiem i twórczością najwybitniejszego przedstawiciela polskiego oświecenia.
