Teren wokół samotnej wieży dawnego kościoła ewangelickiego w Pieniężnie został uporządkowany i zagospodarowany. Pojawiły się nasadzenia, kruszywo, tablice informacyjne, a będą też ławki i stojak na rowery. To krok w dobrą stronę. Tyle że patrząc na Pieniężno szerzej, trudno nie zadać pytania: co dalej?

Wieża ma około 28 metrów wysokości i jest jedyną zachowaną częścią dawnego kościoła ewangelickiego. Świątynię wzniesiono w XIX wieku w stylu neogotyckim. Kościół został poważnie zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku, a jego pozostałości rozebrano w latach 60. XX wieku. Wieża przetrwała i do dziś jest jednym z najbardziej czytelnych śladów dawnego Pieniężna.

Teraz zmieniło się także jej otoczenie.

Teren wokół wieży uporządkowany

Prace wykonano dzięki dofinansowaniu Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w ramach programu „Łączy nas Turystyka”.

Uporządkowano ruiny i teren wokół nich, usunięto darń oraz zakrzaczenia, uzupełniono przestrzeń kruszywem i wykonano nowe nasadzenia. Zamontowano również sześć tablic przedstawiających historię Pieniężna oraz tego miejsca.

W ramach zagospodarowania przewidziano także ławki i stojak na rowery.

Zmiana nie jest spektakularną inwestycją, ale w przypadku miejsca o takiej historii ma znaczenie. Teren wokół wieży przestał być wyłącznie zapomnianą pozostałością po nieistniejącej świątyni. Powstała przestrzeń, przy której można się zatrzymać i dowiedzieć więcej o historii miasta.

Jedna wieża to jednak za mało

Patrząc na Pieniężno szerzej, szybko widać, że potrzeby są znacznie większe. Miasto ma kilka ważnych zabytków, które mogłyby tworzyć spójną opowieść o jego historii. Jest XIV-wieczny zamek Kapituły Warmińskiej, związany z Mikołajem Kopernikiem, jest gotycko-barokowy ratusz, a także zachowane fragmenty dawnej zabudowy.

Problemem przez lata był jednak nie tylko stan poszczególnych obiektów, ale również ich otoczenie. Historyczne centrum nie tworzyło dotąd spójnej przestrzeni, w której zabytki byłyby odpowiednio wyeksponowane i połączone wygodną trasą dla mieszkańców oraz odwiedzających.

Dlatego zagospodarowanie terenu wokół wieży można traktować jako jeden z elementów większego procesu zmian.

Jest koncepcja przebudowy centrum

W marcu 2026 roku władze Pieniężna zaakceptowały koncepcję przebudowy przestrzeni w rejonie rynku, ratusza oraz ulic Orneckiej i Rynek. Obecnie trwa modernizacja dróg, chodników i parkingów za blokami przy ulicy Rynek.

Docelowo zmieni się także wygląd i organizacja tej części miasta. Plan obejmuje m.in. wymianę nawierzchni, budowę nowych chodników, uporządkowanie parkingów, montaż oświetlenia oraz modernizację infrastruktury podziemnej. Dokumentacja powstaje we współpracy z konserwatorem zabytków.

Zamek też dostał kolejną szansę

W 2026 roku pojawiły się również informacje dotyczące XIV-wiecznego zamku Kapituły Warmińskiej. Został przekazany w użyczenie Towarzystwu Przyjaciół Zabytków w Gdańsku.

To ma otworzyć drogę do przeprowadzenia specjalistycznych badań oraz poszukiwania środków na zabezpieczenie i dalsze prace przy ruinach.

Na tym tle sytuacja ratusza również zaczyna się zmieniać. W obiekcie zamontowano ponad 80 drewnianych okien oraz drzwi zewnętrznych. To kolejny etap prac przy zabytkowym budynku, który przez lata pozostawał w złym stanie.

Czy te działania połączą się w całość?

Pieniężno ma więc kilka równoległych przedsięwzięć: uporządkowanie otoczenia wieży dawnego kościoła ewangelickiego, prace przy ratuszu, działania dotyczące zamku oraz przygotowania do przebudowy rynku i ulic w historycznym centrum.

Każde z nich osobno jest ważne. Największym wyzwaniem będzie jednak połączenie ich w jeden spójny pomysł na miasto.

Bo Pieniężno nie potrzebuje kolejnego pojedynczego miejsca, przy którym można postawić tablicę informacyjną. Potrzebuje przestrzeni, w której zamek, ratusz, wieża dawnego kościoła i rynek będą częścią jednej historii.