13 września będzie ostatnią okazją, by zobaczyć Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie przed rozpoczęciem wielkiej renowacji. W niedzielę muzeum przygotowało specjalny program pożegnalny. Potem na trzy lata zabytek przejmą konserwatorzy i ekipy remontowe.

Powodów, żeby przed remontem odwiedzić zamek, jest kilka. Najważniejszy wiąże się oczywiście z Mikołajem Kopernikiem. Astronom mieszkał w olsztyńskim zamku i w latach 1516–1521 pełnił funkcję administratora dóbr kapituły.

Do dziś można zobaczyć tutaj jeden z najbardziej niezwykłych śladów jego pobytu – oryginalną tablicę astronomiczną wykonaną przez Kopernika. Służyła do obserwacji pozornego ruchu Słońca i znajduje się na zamkowym krużganku.

Przed zamknięciem można również obejrzeć wystawę „Mikołaj Kopernik – mieszkaniec zamku olsztyńskiego” oraz pozostałe ekspozycje prezentowane obecnie w muzeum. To więc ostatnia okazja, żeby zobaczyć je w obecnym układzie.

Muzeum pokaże także „zamek przed zmianą”

Program niedzielnego pożegnania został pomyślany tak, żeby nie ograniczać się do zwykłego zwiedzania. Od godz. 15 do 17 będzie można zajrzeć do zamkowej biblioteki podczas wyprzedaży książek i zabrać ze sobą bezpłatne wydawnictwa.

W tym samym czasie odbędą się oprowadzania. Przewodnicy PTTK przybliżą historię zamku, a pracownicy Muzeum Warmii i Mazur opowiedzą o tym, co zmieni się podczas remontu.

Szczególnie interesujące może być oprowadzanie o godz. 15.45. Piotr Żuchowski zabierze uczestników do piwnic i zamkowych zakamarków. Pokaże również miejsca, w których w przyszłości mają powstać ogrody Kopernika i biblioteka.

Będzie też można przyjrzeć się kartograficznemu obrazowi regionu na mapie Jana Fryderyka Enderscha oraz monetom z czasów Kopernika.

O godz. 17 nastąpi uroczyste zamknięcie bramy.

Więcej po remoncie

Trzy lata nie oznaczają jednak wyłącznie remontowania tego, co już istnieje. Jednym z najważniejszych założeń inwestycji jest udostępnienie kolejnych części zamku.

Nowe przestrzenie wystawiennicze powstaną w piwnicach oraz w wyżej położonych, dotąd niewykorzystywanych w ten sposób częściach obiektu. Zagospodarowane zostanie międzymurze. Pojawią się nowe strefy recepcyjne, zmodernizowana infrastruktura techniczna i rozwiązania ułatwiające zwiedzanie osobom ze szczególnymi potrzebami.

Jednocześnie konserwatorzy zajmą się samym zabytkiem. Prace obejmą między innymi dachy, elewacje, mury obronne, posadzki, podłogi, okna, drzwi i schody. Renowacji zostaną poddane również historyczne wnętrza.

To duża inwestycja – jej wartość wynosi 76 mln zł, z czego 50 mln zł stanowi dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027. Zakończenie i rozliczenie projektu zaplanowano na grudzień 2029 roku.

„Stary zamek” trafi na ekran

Co ciekawe, w ostatnich dniach przed remontem zamek stał się planem filmowym. W jego historycznych wnętrzach realizowano zdjęcia do filmu „Kopernik – oblicza nieznane”.

Produkcja Sebastiana Bartkowskiego ma pokazać astronoma z mniej oczywistej strony. W rolę Mikołaja Kopernika wcielił się Mariusz Drężek, a Annę Schilling zagrała Aleksandra Popławska. Film ma mieć premierę 19 lutego 2027 roku, w rocznicę urodzin Kopernika.