Kim był Władysław Gębik i jak jego wojenne doświadczenia wpłynęły na życie oraz działalność? Odpowiedzi na te pytania będzie można poszukać podczas konferencji „Władysław Gębik – życie, świadectwo, pamięć. Od doświadczenia obozowego do historii i tożsamości”, która odbędzie się 19 listopada w Archiwum Państwowym w Olsztynie.

Władysław Gębik był pedagogiem, filozofem i literatem. W latach 1940–1945 był więźniem niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Gusen. Jego losy pokazują, jak wielka historia wpływa na życie jednostki, a osobiste doświadczenia stają się częścią pamięci kolejnych pokoleń.

Konferencja będzie okazją do przyjrzenia się jego biografii, świadectwom i dokumentom, które pomagają odtworzyć przeszłość. Uczestnicy porozmawiają także o pamięci o ofiarach niemieckich obozów koncentracyjnych, odpowiedzialności sprawców oraz sposobach upamiętniania tych wydarzeń.

Program konferencji

9.00–9.20 – Otwarcie konferencji i powitanie uczestników

9.20–9.40 – Anna Chmielewska-Metka, „Władysław Gębik – wprowadzenie do tematu konferencji”

I panel

9.40–10.05 – Tomasz Cieślak, „Dla nas słońce nie zachodzi”. Przywódcza rola Władysława Gębika wśród polskich więźniów KL Gusen w latach 1940–1945

10.05–10.35 – prof. Stephan Lehnstaedt, „Austriacy jako sprawcy. Siatka Odilo Globocnika”

10.35–10.55 – Anna Chmielewska-Metka, „Między dokumentem a pamięcią. Władysław Gębik w zasobie Archiwum Państwowego w Olsztynie”

10.55–11.25 – dr Waldemar Brenda, „Władysław Gębik w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej”

11.25–11.45 – Przerwa kawowa

II panel

11.45–12.15 – Zenon Złakowski, „Wspomnienie o Władysławie Gębiku. Człowiek, którego znałem” – rozmowę poprowadzi dr Marta Zbrzeźniak

12.15–12.35 – Marta Szczesiak-Ślusarek, „Dlaczego pamięć o miejscach zbrodni dokonanych w okresie II wojny światowej na terenie Austrii jest dla Polaków ważna?”

12.35–12.45 – Elżbieta Rybarska, „Jak istotną rolę odgrywają Wyjazdy Pamięci do Austrii dla rodzin polskich ofiar niemieckich obozów koncentracyjnych?”

12.45–13.05 – Beata Krzeszowska-Sarzyniak, „Głos szkół z Kwidzyna – pamięć o Władysławie Gębiku i szkolne tradycje upamiętniania jego postaci”

13.05–13.55 – Dyskusja: „Władysław Gębik i KL Gusen – historia więźniów, odpowiedzialność sprawców i pamięć”

13.55 – Zakończenie konferencji

Konferencja rozpocznie się 19 listopada 2026 roku o godz. 9 w siedzibie Archiwum Państwowego w Olsztynie przy ul. Partyzantów 18. Wstęp jest wolny.