Do Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie wróciła po konserwacji księga zawierająca oryginalną dokumentację objawień maryjnych w Gietrzwałdzie z 1877 roku. To zbiór protokołów rozmów z wizjonerkami, zapisów objawień i sprawozdań komisji badających ich wiarygodność. Z okazji powrotu księgi archiwum przygotowało wystawę.
Księga liczy 530 kart. Nie powstała od razu w obecnej formie. Początkowo dokumenty były osobnymi zapisami, które później połączono w jeden wolumin. Znajdują się w nim protokoły rozmów z Justyną Szafryńską i Barbarą Samulowską, relacje ówczesnego proboszcza Gietrzwałdu ks. Augustyna Weichsela, zapisy treści objawień oraz sprawozdania komisji. Są także listy, korespondencja i wycinki prasowe.
Większość materiałów sporządzono w języku niemieckim, ale część zapisów jest po polsku. To cenne źródło, które pozwala poznać przebieg wydarzeń z 1877 roku i to, jak dokumentowano je na bieżąco.
Księga wymagała ratunku
Stan dokumentów z czasem się pogarszał. Papier był zniszczony, karty miały różne wymiary, a ich brzegi uległy deformacji. Problemy sprawiała również oprawa. Część dokumentów zszyto w taki sposób, że fragmenty tekstu znalazły się wewnątrz grzbietu i nie można było ich odczytać.
Przez lata księga nie była poddawana pełnej konserwacji. Dopiero niedawno udało się przeprowadzić prace, które zabezpieczyły ją przed dalszym niszczeniem. Jak informuje Archiwum Archidiecezji Warmińskiej, odnowiony wolumin prezentuje się bardzo dobrze i będzie można go ponownie udostępniać.
Wystawa i konferencja o Gietrzwałdzie
18 listopada Archiwum Archidiecezji Warmińskiej zaprasza na spotkanie poświęcone historii Gietrzwałdu i kultowi maryjnemu. Na wystawie znajdą się dokumenty pokazujące rozwój miejscowości i kultu od XIV wieku, a także pamiątki związane z objawieniami. Będzie można zobaczyć m.in. listy siostry Barbary Samulowskiej z jej własnoręcznymi podpisami.
Wystawie będzie towarzyszyć konferencja. Jej tematy obejmą archiwalne materiały dotyczące objawień, kult maryjny w Gietrzwałdzie – także przed 1877 rokiem – oraz obchody 100-lecia wydarzeń.
Objawienia trwały od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Maryja miała ukazywać się dwóm dziewczynkom: Justynie Szafryńskiej i Barbarze Samulowskiej. Gietrzwałd pozostaje jedynym miejscem w Polsce, w którym objawienia maryjne zostały oficjalnie uznane przez Kościół katolicki.
Spotkanie rozpocznie się w środę 18 listopada 2026 roku o godz. 17.30 w Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie. Wstęp jest wolny.