Dziedzictwo Mikołaja Kopernika wciąż inspiruje Warmię i Mazury. Dr Jerzy Sikorski otrzymał medal „Gloria Artis” za badania nad życiem astronoma, a stypendia „Młody Kopernik” wyróżniły młodych naukowców i artystów, którzy kształtują naukę i sztukę regionu.

Choć kalendarzowa wiosna przyzwyczaiła nas do daty 21 marca, natura i astronomia mają własny zegar. W tym roku astronomiczny początek wiosny przypada właśnie 20 marca. To moment symboliczny, zwłaszcza w Olsztynie. To tutaj, na ścianie zamkowego krużganku — w Muzeum Warmii i Mazur, Mikołaj Kopernik własnoręcznie wykreślił tablicę astronomiczną, która służyła mu do precyzyjnego wyznaczania równonocy.

W tej wyjątkowej scenerii samorząd województwa uhonorował tych, którzy – wzorem wielkiego astronoma – wyznaczają dziś nowe kierunki w nauce i sztuce.

„Gloria Artis” dla dr. Jerzego Sikorskiego

Uroczystość rozpoczęła się od szczególnego akcentu. Na wniosek marszałka województwa Marcina Kuchcińskiego, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dr. Jerzemu Sikorskiemu. To najwyższe odznaczenie dla wybitnego historyka, który całe życie zawodowe poświęcił badaniu losów Mikołaja Kopernika i doprowadził do odnalezienia miejsca jego pochówku. Laudację odczytała Maria Bąkowska, członkini zarządu województwa, podkreślając, że praca dr. Sikorskiego jest fundamentem tożsamości historycznej Warmii i Mazur.

- Spotkał mnie wielki zaszczyt. Przez myśl mi nie przeszło, że „Gloria Artis” może zawisnąć na mojej szyi — podsumował dr Jerzy Sikorski. — Odznaczenie to otrzymują zazwyczaj najwięksi w swoich dziedzinach, więc tym bardziej jestem wzruszony. Nie słyszałem też nigdy tylu dobrych słów na swój temat. To wyjątkowy dzień. Bardzo dziękuję.

„Młody Kopernik”. Stypendia na miarę XXI wieku

Najważniejszym punktem spotkania było wręczenie stypendiów naukowych, przyznawanych od 20 lat, które od tego roku noszą nazwę „Młody Kopernik”. Inspiracją dla programu jest wszechstronność patrona – człowieka, który łączył naukę, prawo, medycynę i ekonomię.

- Projekty naukowe, jak i artystyczne stypendystów pokazują, jak wiele dzieje się na Warmii i Mazurach. Dzięki nim region nie tylko rozwija się, ale też opowiada o sobie w sposób nowoczesny i ambitny. Dlatego są jednymi z najlepszych ambasadorów naszego województwa — mówiła Maria Bąkowska. — Jako samorząd chcemy ich w tym wspierać, tworzyć warunki do rozwoju i dawać konkretne narzędzia. Takim narzędziem są właśnie stypendia. To wyraźny sygnał: widzimy pracę stypendystów, doceniamy ją i chcemy wspierać młodych ludzi w dalszym rozwoju.

Program cieszy się rekordowym zainteresowaniem. W tej edycji wpłynęło aż 141 wniosków. Samorząd województwa przeznaczył na ten cel 200 tys. zł, oferując jedne z najwyższych gratyfikacji w kraju. Najlepszy doktorant otrzymał stypendium w wysokości 20 tys. zł, a najlepszy student – 15 tys. zł. To realne wsparcie dla młodych naukowców, którzy swoimi badaniami już teraz budują markę regionu.

Artystyczna wiosna na Warmii i Mazurach

Obok nauki, na zamku w Olsztynie wybrzmiała także sztuka. W tym roku przyznano 17 stypendiów artystycznych w siedmiu kategoriach: od literatury, przez muzykę i taniec, aż po ochronę zabytków i dziedzictwo niematerialne. Łączna pula stypendiów wyniosła 136 tys. zł, a każde stypendium artystyczne miało wartość 8 tys. zł. Laureaci, wyłonieni spośród 111 kandydatów, to twórcy, którzy wkrótce wzbogacą region o nowe wystawy, płyty, dramaty i przewodniki historyczne.

Uroczystość uświetnił występ Arona Bluma, stypendysty poprzedniej edycji, a w imieniu nagrodzonych głos zabrali Tomasz Bojanowski i Mateusz Świątecki.

Stypendia artystyczne istnieją od prawie 15 lat i cieszą się dużym prestiżem. Wśród dotychczasowych laureatów są artyści doceniani w Polsce i za granicą, m.in. Agnieszka Markowicz, tegoroczna laureatka Paszportu Polityki – Aleksandra Słyż, Maria i Marcin Rumińscy czy młody dyrygent Wojciech Terech. Program potwierdza, że Warmia i Mazury mają bogate środowisko twórcze i wspiera rozwój nowych talentów w regionie.

LISTA LAUREATÓW

I. Honorowe wyróżnienie:

• dr Jerzy Sikorski – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

II. Stypendium „Młody Kopernik”

• Tomasz Bojanowski – doktorant IV roku Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w dziedzinie nauk społecznych: nauki prawne. Wysokość stypendium: 20 000 zł

• Mateusz Artur Maździarz – doktorant III roku Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych: nauki biologiczne. Wysokość stypendium: 14 000 zł

• Zuzanna Byczkowska-Rostkowska – doktorantka III roku Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w dziedzinie nauk rolniczych: technologia żywności i żywienia. Wysokość stypendium: 12 000 zł

• Jakub Stolarski – doktorant II roku Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Szkoła Doktorska w dziedzinie nauk rolniczych: rolnictwo i ogrodnictwo. Wysokość stypendium: 12 000 zł

• Mikołaj Mirecki — student V roku na kierunku prawa, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 15 000 zł

• Adam Garustowicz - student I roku studiów drugiego stopnia na kierunku gospodarka przestrzenna, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 13 750 zł

• Karolina Czaplicka — studentka I roku studiów drugiego stopnia na kierunku sztuki wizualne, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 13 000 zł

• Sylwia Omieczyńska - studentka V roku na kierunku prawo, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 12 000 zł

• Emilia Anna Lemkowska — studentka IV roku na kierunku lekarskim, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 12 000 zł

• Joanna Monika Najbar - studentka VI roku na kierunku lekarskim, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 11 500 zł

• Michał Jan Arsoba — student II roku studiów drugiego stopnia na kierunku administracja, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 10 500 zł

• Katarzyna Woźniak - studentka II roku studiów drugiego stopnia na kierunku politologia i stosunki międzynarodowe, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 9 500 zł

• Wojciech Cylka — student II roku studiów drugiego stopnia na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 8 000 zł

• Piotr Zapert - student IV roku na kierunku aktorstwo, Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Wysokość stypendium: 8 000 zł

• Igor Jacek Rapicki - student I roku studiów drugiego stopnia na kierunku administracja, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 7 500 zł

• Marta Maria Kogut — studentka II roku studiów drugiego stopnia na kierunku dziennikarstwo i komunikacja społeczna, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 7 250 zł

• Szymon Mackiewicz - student III roku na kierunku doradztwo podatkowe, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 7 000 zł

• Magdalena Stawicka — studentka I roku studiów drugiego stopnia na kierunku biologia, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Wysokość stypendium: 7 000 zł

III. Stypendium artystyczne marszałka województwa – wszystkie 8 000 zł

LITERATURA

• Marcin Cielecki – przygotuje tom eseistyczny „Podróże aż za próg”
• Mateusz Świątecki – przygotuje zbiór opowiadań i nowel utrzymanych w poetyce horroru

SZTUKI WIZUALNE

• Jarosław Gach – przygotuje komiks na podstawie starej warmińskiej legendy
• Edward Ratuszyński – zorganizuje wystawę jubileuszową
• Jakub Syrkowski – stworzy cykl obrazów i rysunków
• Dawid Załęski – opracuje nowe narzędzia rzemieślnicze

MUZYKA

• Piotr Czuryłło – weźmie udział w Summer School 2026 w Manchesterze
• Szymon Juchno – weźmie udział w „Euro Arts Academy Summer 2026”
• Antonia Leśniak – weźmie udział w warsztatach mistrzowskich oraz zakupi profesjonalny smyczek
• Cezary Makiewicz – skomponuje muzykę do wierszy poetów z regionu
• Mariusz Trupacz – wyda płytę zespołu Zarażeni Folkiem

TANIEC

• Angelika Stawisińska – będzie rozwijać środowisko taneczne województwa
• Marta Szymborska – zrealizuje projekt taneczny inspirowany poezją

TEATR

• Zuzanna Wicka – napisze dramat „Babilon”

FILM

• Agnieszka Wiśniewska – zrealizuje reportaż wideo o artystkach z Warmii i Mazur z wyboru

DZIEDZICTWO NIEMATERIALNE

• Izabela Treutle – przybliży wiedzę o stroju warmińskim

OCHRONA ZABYTKÓW

• Beata Waś – opracuje przewodnik po zabytkach Warmii i Mazur