Jest woda, jest torf i jest decyzja. Warmia w 2026 roku zyskała nowy rezerwaty przyrody — Bieńkowo koło Braniewa. Chodzi o torfowiska, mokradła i miejsca, gdzie przyroda wciąż rządzi się sama.
Na Warmii pojawił się nowy rezerwat przyrody. W 2026 roku oficjalnie utworzono Rezerwat Bieńkowo. To kolejny chroniony obszar w północnej części regionu. Ma powierzchnię 123 hektarów i leży w gminie Lelkowo nieopodal Braniewa. Jego powstanie to ważna informacja dla wszystkich, którzy śledzą zmiany na mapie warmińskiej przyrody.
Jezioro o brunatnej wodzie
Rezerwat powstał, aby chronić torfowisko wysokie – jedno z najbardziej zagrożonych siedlisk na Warmii. To teren trudny, podmokły i niemal niedostępny. Właśnie dlatego zachował się w tak dobrym stanie. Obszar leży w naturalnej niecce, otoczonej wzgórzami morenowymi. Woda zatrzymuje się tu od wieków. Dzięki temu torfowisko mogło się rozwijać bez większej ingerencji człowieka.
Ale Bieńkowo to nie tylko torf. To także bagienne lasy, olsy i zarośla wierzbowe. Krajobraz jest surowy, ale bardzo charakterystyczny dla Warmii. W centralnej części zachowały się fragmenty dawnych zbiorników wodnych, w tym niewielkie jezioro o brunatnej wodzie. Takie miejsca znikają z mapy regionu. Tu przetrwały.
Rezerwat jest ważny również dla świata roślin i zwierząt. Występują tu gatunki typowe dla mokradeł, w tym rośliny torfowiskowe i bagienne. To także spokojna ostoja dla ptaków związanych z terenami podmokłymi. Brak zabudowy i cisza robią swoje.
Obszar, na którym znajduje się rezerwat, wcześniej był częścią obszaru Natura 2000 Bieńkowo — obszaru chronionego w ramach unijnych dyrektyw, co wskazuje na szczególne wartości ekologiczne tego miejsca.
Sieć Natura 2000 ma na celu zachowanie najcenniejszych siedlisk i gatunków dzikiej przyrody w całej Unii Europejskiej, a objęcie Bieńkowa tym statusem od lat podkreśla jego znaczenie ponadlokalne.
Nowe rezerwaty w warmińsko-mazurskim
W 2026 roku mapa rezerwatów w województwie warmińsko-mazurskim wyraźnie się zmieniła. Oprócz Bieńkowa powstały także inne nowe obszary chronione.
Rezerwat Piotrówka o powierzchni 119 hektarów utworzono w gminie Iława. Chroni on bagienne siedliska związane z jeziorem Piotrówka, ważne dla ptaków Lasów Iławskich. Zarastające jezioro stało się miejscem lęgowym rzadkich gatunków, w tym rybitwy czarnej i zielonki.
Rezerwat Barciszewskie Torfowisko, położony w gminie Bartoszyce, obejmuje 26 hektarów i zabezpiecza torfowisko przejściowe wraz z towarzyszącymi mu mokradłami.
Najmniejszy z nowych rezerwatów, Kirszniter w gminie Miłomłyn, ma 17 hektarów i chroni torfowisko alkaliczne oraz jedną z nielicznych w regionie populacji lipiennika Loesela – rzadkiej, zagrożonej wyginięciem rośliny z rodziny storczykowatych.
Równolegle trwają prace nad kolejnymi rezerwatami, m.in. Jezioro Jerzwałdzkie, Krzywy Róg, Sołdany i Torfowisko Zocie, co pokazuje, że ochrona mokradeł i torfowisk stała się jednym z priorytetów regionu.
Dzika Warmia pod ochroną
Warmia ma już kilka rezerwatów Chronione są tu przede wszystkim fragmenty naturalnych lasów liściastych, zwłaszcza dębów i buków, które zachowały się na polodowcowych wzniesieniach i w dolinach. W rezerwatach takich jak Las Warmiński w gminach Purda i Stawiguda, Kamienna Góra w Łomach w gminie Jonkowo czy Dębowo w Stryjewie nieopodal Biskupca można zobaczyć dziką przyrodę w niemal nienaruszonym stanie.
Rezerwaty pozwalają zachować ekosystemy w ich pierwotnym rytmie, pokazując, jak wyglądała Warmia zanim człowiek przekształcił krajobraz na potrzeby rolnictwa i osadnictwa.
