Maria Zientara-Malewska, poetka, nauczycielka i jedna z ważnych postaci polskiego życia na Warmii, zostanie upamiętniona w wyjątkowy sposób. W piątek, 4 września, na plantach miejskich stanie poświęcona jej rzeźba-ławeczka. Odsłonięciu będzie towarzyszył koncert „Ku wolności Warmii”.
Maria Zientara-Malewska należy do najważniejszych postaci związanych z polskim dziedzictwem Warmii. Poetka, pisarka, nauczycielka i badaczka lokalnego folkloru przez lata dokumentowała to, co wyrastało z warmińskiej tradycji. Jej wiersze, baśnie, legendy i opowieści stały się częścią pamięci o regionie.
Teraz jej postać będzie można spotkać także w przestrzeni Olsztyna. Ławeczka stanie w dzień urodzin poetki.
Brąswałd, folklor i historia
Maria Zientara-Malewska urodziła się w 1894 roku w Brąswałdzie. Była nauczycielką, poetką, pisarką i działaczką oświatową. Angażowała się w polskie życie kulturalne i oświatowe na Warmii, a w swojej twórczości sięgała po lokalne opowieści, pieśni i zwyczaje.
Szczególne miejsce zajmowała w niej warmińska kultura ludowa. Zientara-Malewska zapisywała i opracowywała baśnie, legendy oraz inne elementy miejscowego folkloru, dzięki czemu wiele z tych opowieści przetrwało kolejne pokolenia.
Jej działalność miała jednak także swoją cenę. W czasie II wojny światowej została aresztowana przez Gestapo i trafiła do niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück. Po wojnie wróciła do pracy literackiej i kulturalnej.
Ławeczka z brązu
Pomysł upamiętnienia poetki zgłoszono do Olsztyńskiego Budżetu Obywatelskiego. Projekt zdobył 1558 głosów i został wybrany do realizacji.
Autorem rzeźby jest Michał Selerowski. Postać Marii Zientary-Malewskiej oraz ławeczka są wykonywane z brązu. Instalacja ma mieć 155 cm długości, 140 cm szerokości i 80 cm wysokości.
Całość to koszt 158 450 zł. Z tej kwoty 75 tys. zł przeznaczono na projekt ławeczki i rzeźby, wykonanie modelu pod odlew, transport, montaż i przekazanie praw autorskich. 79 950 zł to cena odlewu w brązie, a 3500 zł przygotowanie terenu pod montaż.
Ławeczka znajdzie się na miejskich plantach u stóp bazyliki konkatedralnej św. Jakuba, w pobliżu zabytkowych murów obronnych.
Maria jako młoda kobieta
Jest też ciekawostka dotycząca wyglądu rzeźby. Zgodnie z wolą rodziny poetka została przedstawiona jako młoda kobieta. Jak wcześniej wyjaśniała inicjatorka projektu Małgorzata Kurmin, za wzór wybrano fotografię Marii Zientary-Malewskiej wykorzystaną na okładce jej „Baśni i legend”. Zachowało się niewiele zdjęć poetki z młodości.
Koncert „Ku wolności Warmii”
Uroczystość odsłonięcia zaplanowano na 4 września 2026 roku. Wydarzeniu towarzyszyć będzie koncert słowno-muzyczny „Ku wolności Warmii” w pobliskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim im. Chrystusa Zbawiciela.
Program uroczystości:
- 16:30 koncert w Kościele ewangelicko-augsburskim Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie
- 18:30 odsłonięcie ławeczki Marii Zientary-Malewskiej na plantach za Katedrą w Olsztynie
