Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie wkrótce zostanie zamknięty na czas dużej modernizacji. Początkowo planowano, że ostatnim dniem zwiedzania będzie koniec sierpnia. Termin przesunięto jednak na 13 września 2026 roku.

Powodem przesunięcia jest przedłużający się wybór generalnego wykonawcy inwestycji. A skoro procedura jeszcze trwa, a przygotowania do rozpoczęcia robót na to pozwalają, muzeum zdecydowało się pozostawić obiekt otwarty dla zwiedzających.

Wielka modernizacja zamku

Prace prowadzone będą w ramach projektu „Nowoczesne muzeum w zabytkowych murach – podniesienie atrakcyjności turystycznej Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie – Pomnika Historii, będącego świadectwem działalności Mikołaja Kopernika”.

Inwestycja obejmie m.in. prace konserwatorskie, remont dachów skrzydła barokowego i wieży, częściową renowację elewacji oraz murów zamkowych. Zaplanowano także zagospodarowanie międzymurzy i modernizację infrastruktury technicznej.

Zmieni się również sposób zwiedzania. Powstaną nowe przestrzenie dostępne dla publiczności, m.in. w piwnicach i na poziomie hurdycji, a także nowa przestrzeń recepcyjna. Muzeum przygotuje również nowe wystawy stałe oraz rozwiązania ułatwiające zwiedzanie osobom ze szczególnymi potrzebami.

Wartość całego przedsięwzięcia przekracza 76 mln zł, a dofinansowanie z Funduszy Europejskich wynosi blisko 49,4 mln zł.

To tutaj mieszkał Mikołaj Kopernik

Historia zamku sięga XIV wieku. Jego budowę rozpoczęła Kapituła Warmińska około 1348 roku. Gotycka warownia była siedzibą administratora dóbr kapitulnych i przez stulecia pozostawała jednym z najważniejszych miejsc w dziejach Olsztyna i Warmii.

Najbardziej znanym mieszkańcem zamku był Mikołaj Kopernik. Astronom pełnił tutaj funkcję administratora dóbr kapituły w latach 1516–1521. Na zamku prowadził również obserwacje astronomiczne. Do dziś zachowała się jego tablica astronomiczna na ścianie krużganka, służąca do wyznaczania równonocy.

Po modernizacji zamek ma otrzymać nie tylko odnowione wnętrza i elementy zabytkowej substancji, ale także nowe funkcje wystawiennicze i udogodnienia dla zwiedzających.

Co zobaczymy przed zamknięciem?

Do 13 września można jeszcze oglądać ekspozycje Muzeum Warmii i Mazur prezentowane w zamku. Wśród nich są:

• „Mikołaj Kopernik – mieszkaniec zamku olsztyńskiego” – wystawa poświęcona pobytowi astronoma na Warmii;
• „Trudne początki. Muzeum Mazurskie w latach 1945–1950” – ekspozycja przygotowana z okazji 80-lecia Muzeum Warmii i Mazur;
• „Z ludowego zielnika. Rośliny w kuchni, medycynie i wierzeniach Warmii i Mazur”;
• „Współistotny. Wizerunek Chrystusa w sztuce ze zbiorów Muzeum Warmii i Mazur”;
• „Wnętrza stylowe – od baroku do secesji”.