Na ścianie Lidzbarskiego Domu Kultury powstał nowy mural. Dzieło upamiętnia 5. rocznicę wpisania umiejętności wytwórstwa czepca warmińskiego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Nowy mural nie tylko wzbogacił przestrzeń miejską Lidzbarka Warmińskiego, ale także przypomina o jednym z charakterystycznych elementów dziedzictwa kulturowego Warmii.
Centralnym motywem wielkoformatowego muralu są kobiety ubrane w tradycyjne stroje ludowe, prezentujące czepce warmińskie. Kompozycja została dopasowana do architektury budynku – jej ważnym elementem jest trójwymiarowa, murowana warmińska kapliczka, nad którą na dachu znajduje się bocianie gniazdo. W tle przedstawiono krajobraz nawiązujący do warmińskiej wsi.
Od ukraińskiego oporu do warmińskiego folkloru
Autorem muralu jest Konstantin Kachanovsky – ukraiński artysta i twórca murali pochodzący z Równego.
Rozgłos przyniosła mu realizacja muralu „Piękna pani nie zniesie” (Красуня терпіти не буде), który powstał w Równem w 2022 roku, po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Przedstawia kobietę w ukraińskim stroju ludowym trzymającą karabin i był szeroko prezentowany w mediach jako przykład współczesnej ukraińskiej sztuki ulicznej.
W swojej twórczości Kachanovsky często wykorzystuje motywy folklorystyczne, łącząc je z estetyką street artu. Charakterystycznym elementem jego prac jest także wykorzystywanie architektury budynków jako części kompozycji muralu. Jego realizacje powstały w różnych miastach Ukrainy oraz poza jej granicami.
Ocalić od zapomnienia
Jubileusz wpisu umiejętności wytwórstwa czepca warmińskiego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego to także okazja do przypomnienia osób zaangażowanych w ochronę i popularyzację dziedzictwa Warmii.
Wniosek o wpis umiejętności wytwórstwa czepca warmińskiego przygotowały i złożyły Izabela Treutle oraz Krystyna Tarnacka. Krystyna Tarnacka od wielu lat zajmuje się wykonywaniem tradycyjnych czepców warmińskich i przekazywaniem tej umiejętności kolejnym pokoleniom. Natomiast Izabela Treutle – regionalistka związana z Lidzbarskim Domem Kultury – opracowała dokumentację niezbędną do wpisu oraz od lat angażuje się w działania na rzecz ochrony i popularyzacji niematerialnego dziedzictwa Warmii.
Ważną rolę w zachowaniu warmińskiej tożsamości odegrał również nieżyjący już Edward Cyfus, który przez dziesięciolecia popularyzował gwarę warmińską i kulturę regionu. Dziś działania związane z ochroną i promocją gwary kontynuuje Łukasz Ruch.
Nowy mural przy Lidzbarskim Domu Kultury wpisuje się w te działania, przypominając o bogactwie warmińskiego dziedzictwa i łącząc tradycyjne motywy z nowoczesną formą sztuki ulicznej.
