Dawniej towarzyszyło mieszkańcom regionu podczas żniw, dziś trafia na ogólnopolską piwowarską scenę. Rosanke, historyczne piwo związane z Warmią, zwyciężyło w plebiscycie Polskiego Stowarzyszenia Piwowarów Domowych na Styl Roku 2027.
Warmińskie Rosanke pokonało trzy inne piwne style w walce o tytuł Stylu Roku 2027. Za tą nazwą kryje się coroczny plebiscyt Polskiego Stowarzyszenia Piwowarów Domowych. Jego członkowie wybierają jeden rodzaj piwa, który chcieliby włączyć do kolejnej edycji Mistrzostw Polski Piwowarów Domowych. W tym roku głosowali na cztery propozycje: Rosanke, Black IPA, Grodziskie i Cold IPA.
Najwięcej głosów zdobyło piwo z warmińskimi korzeniami – 34,8 proc. To oznacza, że podczas przyszłorocznych mistrzostw domowi piwowarzy będą mogli przygotować własne Rosanke i powalczyć o konkursowe laury. Nie będą przy tym odtwarzać jednej sztywnej receptury, ale warzyć piwo zgodnie z charakterystycznymi cechami tego historycznego stylu.
Piwo, które towarzyszyło żniwiarzom
Rosanke, nazywane również rosanką, to historyczne piwo związane z tradycjami południowej Warmii. Jego nazwa i historia przywołują dawną wieś, gospodarstwa i czas intensywnych prac polowych.
W okresie żniw potrzebny był napój, który gasił pragnienie i dostarczał energii podczas wielogodzinnej pracy. Rosanke wyróżniało się na tle mocniejszych piw. Było lekkie, a jego receptura wykorzystywała surowce dostępne w lokalnych gospodarstwach.
Historia warzenia piwa na Warmii była przy tym regulowana. Zgodnie z dawnym zwyczajem sezon piwowarski rozpoczynał się 24 sierpnia — w dniu św. Bartłomieja — i trwał do 1 maja, czyli wspomnienia świętych Filipa i Jakuba. Nie oznaczało to jednak całkowitego zakazu warzenia poza tym okresem. Ordynacja biskupa Szymona Rudnickiego z 21 maja 1610 roku dopuszczała przygotowywanie lekkiego piwa na własne potrzeby również poza zwyczajowym sezonem.
Żyto, zioła i leśne dodatki
Jak smakowało dawne Rosanke? Nie ma jednej zachowanej receptury, która pozwalałaby odtworzyć je z całkowitą pewnością. Współczesny styl powstał na podstawie historycznych przekazów i wiedzy o dawnych metodach warzenia.
W jego charakterze ważną rolę odgrywa żyto, a także różne rodzaje słodów jęczmiennych i owsianych. Nie mniej istotne są dodatki roślinne. W recepturach inspirowanych tradycją pojawiają się między innymi jałowiec, pędy sosny, kwiat wrzosu, mięta i porzeczki. Wykorzystywane bywają również suszone owoce, takie jak jarzębina, dzika róża czy czarny bez.
Według oficjalnego opisu stylu PSPD Rosanke powinno mieć bursztynową lub ciemnomiedzianą barwę. To piwo górnej fermentacji, lekkie i orzeźwiające, ale jednocześnie sycące. Jego słodowy profil powinien być złożony, z wyraźnym udziałem żyta i zrównoważonym charakterem ziołowym. Dopuszczalne jest również delikatne podwędzenie.
Parametry konkursowe przewidują ekstrakt na poziomie 9–10°Blg i zawartość alkoholu 3–4 proc.
Od historycznych zapisków do współczesnych warzelni
Za przywróceniem tego historycznego piwa stoją pasjonaci, którzy połączyli wiedzę o przeszłości z praktyką warzenia. Ważną rolę odegrał Paweł Błażewicz – historyk Muzeum Warmii i Mazur i piwowar domowy, który badał dawne warmińskie tradycje piwowarskie i zbierał informacje o Rosanke.
Z kolei Daniel Duda, główny piwowar i technolog Browaru Warmia, założyciel oraz prezes Warmińsko-Mazurskiego Oddziału PSPD, opracował opis tego stylu na potrzeby Warmińskiego Konkursu Piw Domowych. Dzięki temu uczestnicy konkursu otrzymali punkt odniesienia do przygotowywania własnych wersji historycznego trunku.
W kolejnych latach do popularyzacji Rosanke przyczynił się także olsztyński Browar Kormoran, który warzył piwo według receptur wyłonionych podczas konkursowych zmagań.
Rosanke w Mistrzostwach Polski 2027
Mistrzostwa Polski Piwowarów Domowych 2027 odbędą się w dniach 21–23 maja w Bałtowie w województwie świętokrzyskim. Rosanke będzie jedną z 16 kategorii konkursowych. Zainteresowani piwowarzy będą mogli zgłaszać swoje piwa od 1 lutego do 9 maja 2027 roku.
